کابل های اینترنت تنگه هرمز کدام اند، چه سهمی از ارتباطات جهان دارند و حمله به آنها چه پیامدی دارد؟
به گزارش بی بی سرور، بررسی داده های تلجئوگرافی نشان داده است سه سامانه فعال «فالکون»، «آسیا ـ آفریقا ـ اروپا ۱» و «گلف بریج اینترنشنال» از تنگه هرمز عبور می کنند؛ اما هویت هفت کابل یاد شده مقام های ایرانی هنوز معین نیست. در این گزارش، مسیر این کابل ها، سهم تنگه هرمز از ارتباطات بین المللی و نتایج احتمالی صدمه به زیرساخت اینترنت کشورهای حاشیه خلیج فارس را بررسی می نماییم.
نگار علی- تهدیدهای اخیر مقام های ایرانی در رابطه با هدف قرار دادن کابل های زیردریایی خلیج فارس، بار دیگر توجه ها را به زیرساختی جلب کرده است که بخش بزرگی از ارتباطات بین المللی اینترنت بر آن تکیه دارد. دو مقام ارشد امنیتی ایران در گفتگو با خبرگزاری «رویترز» مدعی شده اند تهران در صورت حمله مجدد آمریکا و اسرائیل، طرح هایی برای هدف قرار دادن این کابل ها دارد و امکان دارد مانع تعمیر آنها هم شود. بااین حال، در گزارش رویترز نام کابل های مورد تهدید اعلام نشده است. بررسی داده های شرکت پژوهشی «تلجئوگرافی» نشان داده است سه سیستم فعال ارتباطی از تنگه هرمز عبور می کنند؛ سیستمهایی که لطمه به آنها می تواند ارتباطات اینترنتی کشورهای حاشیه خلیج فارس را تحت تاثیر قرار دهد.
هفت کابل یاد شده ایران کدام اند؟ یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران، چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵ گوشزد نمود در صورت حمله به زیرساخت های ایران، هفت کابل اصلی اینترنت در تنگه هرمز هم امکان دارد هدف قرار بگیرند. دو مقام ارشد امنیتی کشور هم روز جمعه ۱ آبان به رویترز گفتند تهران برای هدف قرار دادن کابل های ارتباطی زیردریایی خلیج فارس در صورت ازسرگیری حملات آمریکا و اسرائیل طرح هایی تدوین کرده است.
با توجه به این اظهارات، نه رویترز و نه مقام های ایرانی جزئیات کافی برای شناسایی هفت کابل را منتشر نکرده اند. بنابراین، نمی توان لیست مشخصی را بعنوان همان هفت کابل یاد شده مقام ایرانی معرفی نمود.
بررسی شرکت تلجئوگرافی از زیرساخت های ارتباطی تنگه هرمز، سه سیستم فعال را شناسایی می کند که از این گذرگاه عبور می کنند: «فالکون»، «آسیا ـ آفریقا ـ اروپا ۱» و «گلف بریج اینترنشنال». این لیست، اطلاعاتی در رابطه با سامانه های فعال عبوری از تنگه عرضه می کند اما نباید آنرا با لیست رسمی هفت هدف ادعایی یکی دانست.
کابل های زیردریایی موجود و برنامه ریزی شده در خلیج فارس کابل فالکون از بندرعباس و چابهار به شبکه ارتباطی بین المللی متصل است کابل «فالکون» (FALCON) یکی از سامانه های بین المللی ارتباطات زیردریایی منطقه است. این سیستم همچون بوسیله ایستگاه های ساحلی بندرعباس و چابهار به شبکه ارتباطی بین المللی متصل می شود.
اهمیت چنین سیستمهایی تنها به انتقال ترافیک اینترنت کاربران خانگی محدود نیست؛ اپراتورهای ارتباطی، شرکتها و ارایه دهندگان خدمات دیجیتال هم برای برقراری ارتباط با شبکه های خارج از کشور به مسیرهای بین المللی وابسته اند. لطمه به یک کابل می تواند قسمتی از ظرفیت ارتباطی را از دسترس خارج کند، هرچند میزان اختلال به مسیرهای جایگزین و نحوه توزیع ترافیک بستگی دارد.
کابل «فالکون» کابل AAE-1 آسیا، خاورمیانه و اروپا را به هم متصل می کند سیستم «آسیا ـ آفریقا ـ اروپا ۱» (AAE-1) حدود ۲۵ هزار کیلومتر طول دارد و کشورهای آسیایی را از مسیر خاورمیانه و شمال آفریقا به اروپا متصل می کند. این سیستم در کشورهای مختلفی همچون عمان، امارات، قطر و عربستان سعودی ایستگاه های اتصال دارد.
اهمیت AAE-1 در گستردگی شبکه آن است؛ این کابل فقط یک اتصال محلی میان دو کشور نیست، بلکه قسمتی از زیرساخت ارتباطی چندمنطقه ای شمرده می شود. بااین حال، اختلال در قسمتی از مسیر آن الزاماً به معنای قطع کامل ارتباط میان تمام کشورهای متصل نیست؛ شبکه های بین المللی به طور معمول از چند مسیر و سیستم برای انتقال داده استفاده می نمایند.
کابل «آسیا ـ آفریقا ـ اروپا ۱» کابل GBI ارتباطات بین المللی کشورهای خلیج فارس را تقویت می کند سیستم «گلف بریج اینترنشنال» (GBI) با هدف تقویت ارتباطات بین المللی کشورهای خلیج فارس توسعه یافته و از مسیرهای زیردریایی و نقاط اتصال منطقه ای استفاده می نماید.
این سیستم برای ارتباطات منطقه ای اهمیت دارد؛ برای اینکه اختلال در آن می تواند بر ظرفیت ارتباطی اپراتورها و مشتریان سازمانی اثر بگذارد. شدت پیامدها به این بستگی دارد که هر اپراتور چه میزان از ترافیک خویش را از این کابل عبور می دهد و تا چه اندازه می تواند آنرا به مسیرهای دیگر منتقل کند.
اطلاعات مسیر این سه سیستم در تحلیل پخش شده از طرف تلجئوگرافی در رابطه با زیرساخت های زیردریایی تنگه هرمز آمده است. نقشه عمومی کابل های زیردریایی هم امکان بررسی مسیرها و ایستگاه های اتصال را فراهم می آورد.
کابل «گلف بریج اینترنشنال» قابل ذکر است که کابل های زیردریایی اینترنت را از یک کشور به کشور دیگر «تحویل» نمی دهند، بلکه قسمتی از زیرساخت انتقال داده میان شبکه های ارتباطی جهان هستند. این کابل ها اپراتورهای اینترنت، مراکز داده و شبکه های کشورهای مختلف را به یکدیگر متصل می کنند و امکان تبادل اطلاعات در هر دو جهت را فراهم می آورند.
بعنوان مثال، هنگامی که کاربری در ایران یک وب سایت میزبانی شده در اروپا را باز می کند، درخواست او ابتدا از شبکه اپراتور اینترنت عبور می کند و سپس بوسیله مسیرهای ارتباطی بین المللی به شبکه مقصد می رسد. پاسخ وب سایت هم بوسیله شبکه به دستگاه کاربر بازمی گردد. کابل زیردریایی امکان دارد قسمتی از این مسیر ارتباطی باشد، اما تمام داده ها الزاماً از یک کابل مشخص عبور نمی کنند و مسیر انتقال به ساختار شبکه و ظرفیت مسیرهای موجود بستگی دارد.
چرا کابل های زیردریایی برای اینترنت حیاتی اند؟ کابل های زیردریایی فیبر نوری، ستون اصلی ارتباطات داده میان کشورها و قاره ها هستند.
برخلاف تصور رایج، بخش عمده اینترنت بین المللی بوسیله ماهواره منتقل نمی شود؛ کابل های فیبر نوری زیردریایی ظرفیت بسیار بالایی دارند و بخش اصلی تبادل داده میان شبکه های جهانی را بر دوش می کشند.
طبق ارقامی که رویترز به نقل از اتحادیه بین المللی مخابرات منتشر نموده است، حدود ۹۹ درصد ترافیک اینترنت جهان بوسیله کابل های زیردریایی منتقل می شود. بااین حال، این عدد به سهم کابل های زیردریایی در کل ارتباطات جهانی اشاره دارد، نه سهم تنگه هرمز از ترافیک اینترنت جهان.
آلن مادولین، مدیر تحقیقات تلجئوگرافی، به رویترز گفته است کمتر از یک درصد پهنای باند ارتباطات بین المللی از تنگه هرمز عبور می کند. این دو آمار با یکدیگر تناقض ندارند: کابل های زیردریایی در مجموع نقش بسیار بزرگی در اینترنت جهان دارند، اما سهم یک گذرگاه جغرافیایی خاص از این شبکه بسیار کمتر است.
آیا حمله به کابل های تنگه هرمز اینترنت جهان را قطع می کند؟ برمبنای ارزیابی تلجئوگرافی، لطمه به کابل های عبوری از تنگه هرمز به تنهایی لزوماً اختلال گسترده ای در اینترنت جهان ایجاد نمی نماید. پیامد مستقیم تر چنین رخدادی احیانا متوجه ارتباطات کشورهای منطقه خواهد بود؛ بخصوص کشورها و اپراتورهایی که برای اتصال بین المللی به مسیرهای عبوری از خلیج فارس وابستگی بیشتری دارند.
بااین حال، نمی توان دامنه اختلال را تنها برمبنای تعداد کابل های لطمه دیده تعیین کرد. چند عامل در شدت پیامدها نقش دارند:
تعداد کابل های لطمه دیده: قطع یک کابل با قطع همزمان چند سیستم متفاوت می باشد.
ظرفیت مسیرهای جایگزین: اگر اپراتورها نتوانند ترافیک را به مسیرهای دیگر منتقل کنند، احتمال پایین آمدن سرعت یا اختلال در خدمات افزایش خواهد یافت.
میزان وابستگی هر کشور و اپراتور: همه کشورها و شرکتها از مسیرهای یکسانی استفاده نمی کنند.
محل آسیب: قطع یک بخش از کابل امکان دارد آثار متفاوتی با لطمه به نقاط اتصال یا چند مسیر همزمان داشته باشد.
مدت زمان تعمیر: هرچه بازگشت کابل ها به مدار بیشتر بطول بیانجامد، فشار بر مسیرهای جایگزین و خدمات دیجیتال هم ادامه دارتر خواهد بود.
به همین دلیل، حتی اگر یک حمله به قطع کامل اینترنت منجر نشود، امکان دارد هزینه ارتباطات، کیفیت خدمات یا پایداری اتصال در بعضی کشورها را تحت تاثیر قرار دهد.
اختلال در کابل ها چه اثری بر اقتصاد دیجیتال دارد؟ پیامد لطمه به کابل های ارتباطی به کاربران اینترنت محدود نمی گردد. بانک ها، شرکت های پرداخت، پلت فرم های تجارت الکترونیک، خدمات ابری و شرکت هایی که داده های خویش را میان مراکز مختلف جابه جا می کنند، به ارتباطات پایدار بین المللی نیاز دارند.
در صورت کاهش ظرفیت ارتباطی یا اختلال در مسیرهای مورد استفاده، امکان دارد دسترسی به برخی خدمات خارجی کند شود، ارتباط میان مراکز داده با مشکل مواجه شود یا تراکنش های برخط با تأخیر و اختلال رو به رو شوند. البته وقوع هر یک از این پیامدها قطعی نیست و به معماری شبکه، مسیرهای جایگزین و میزان وابستگی سرویس مربوط بستگی دارد.
برای کشورهای حاشیه خلیج فارس که در سالهای اخیر سرمایه گذاری زیادی در مراکز داده، خدمات ابری و زیرساخت های هوش مصنوعی انجام داده اند، پایداری شبکه های ارتباطی اهمیت اقتصادی و راهبردی دارد. این خدمات برای کارهای روزمره به ارتباط مطمئن با کاربران، شرکای تجاری و دیگر مراکز داده وابسته اند.
چرا تعمیر کابل ها در وضعیت جنگی دشوار می شود؟ لطمه به کابل زیردریایی پایان ماجرا نیست؛ بازگرداندن آن به مدار هم به تجهیزات تخصصی، کشتی های تعمیراتی، دسترسی به محل لطمه و مجوزهای لازم نیاز دارد.
تلجئوگرافی گزارش داده است که خرابی کابل ها در سراسر جهان پدیده ای غیرمعمول نیست و سالانه حدود ۲۰۰ حادثه در این عرصه رخ می دهد. بخش عمده این حوادث ناشی از کارهای عادی دریایی، همچون لنگر انداختن کشتی ها و عملیات ماهیگیری است.
اما شرایط جنگی، تعمیر را پیچیده تر می کند. بالارفتن هزینه بیمه، محدودیت دسترسی کشتی های تعمیراتی به منطقه، دشواری دریافت مجوز و خطر فعالیت در آب های ناامن می تواند زمان بازگشت کابل به مدار را افزایش دهد.
آیا همه کشورهای خلیج فارس به کابل های تنگه هرمز وابسته اند؟ خیر. وابستگی کشورهای منطقه به مسیرهای زیردریایی یکسان نیست و همین تفاوت می تواند در تعیین دامنه اختلال نقش مهمی داشته باشد.
برمبنای تحلیل تلجئوگرافی، بحرین، کویت و قطر از مسیرهای ارتباطی زمینی بوسیله عربستان سعودی هم بهره می برند؛ کویت با عراق هم اتصال زمینی دارد. امارات هم دارای مسیرهای زمینی به کشورهای همسایه است و بخش مهمی از ایستگاه های اتصال کابل های زیردریایی آن در فجیره، در سمت دریای عمان، قرار دارند.
در عربستان سعودی هم بخش عمده ظرفیت کابل های زیردریایی بین المللی از ایستگاه های ساحل دریای سرخ تأمین می شود، نه فقط از ساحل خلیج فارس.
این مسیرهای جایگزین به معنای مصونیت کامل نیستند. ظرفیت شبکه زمینی امکان دارد برای انتقال تمام ترافیک مسیرهای قطع شده کافی نباشد و خود مسیرهای زمینی هم در مقابل اختلال و لطمه آسیب پذیرند. بنابراین، وجود مسیر جایگزین می تواند از شدت اختلال کم کند، اما تضمینی برای حفظ کیفیت عادی خدمات نیست.
چرا دریای سرخ هم اهمیت دارد؟ تنگه هرمز تنها گذرگاه مهم ارتباطات زیردریایی در منطقه نیست. دریای سرخ هم یکی از مسیرهای مهم انتقال داده میان اروپا، شرق آفریقا و آسیاست.
مادولین به رویترز گفته است مسیر دریای سرخ حدود سه درصد تقاضای جهانی ارتباطات بین المللی و نزدیک به ۱۰ درصد تبادل داده میان مناطق مختلف جهان را پوشش می دهد. این ارقام به فاکتورهای متفاوتی اشاره دارند و نباید با سهم تنگه هرمز از پهنای باند بین المللی یکسان تلقی شوند.
در آخر باید اظهار داشت که آن چه از داده های فنی میتوان گفت، این است که سه سیستم فعال «فالکون»، «آسیا ـ آفریقا ـ اروپا ۱» و «گلف بریج اینترنشنال» از تنگه هرمز عبور می کنند و لطمه به این مسیرها می تواند ارتباطات کشورهای منطقه را تحت فشار قرار دهد. شدت و گستره پیامدها به تعداد کابل های لطمه دیده، ظرفیت مسیرهای جایگزین، میزان وابستگی اپراتورها و مدت زمان تعمیر بستگی دارد.
حرف آخر اینکه این فهرست، اطلاعاتی در ارتباط با سامانه های فعال عبوری از تنگه عرضه می کند اما نباید آن را با فهرست رسمی هفت هدف ادعایی یکی دانست. کابل فالکون کابل AAE-1 آسیا، خاورمیانه و اروپا را به هم متصل می کند سیستم آسیا ـ آفریقا ـ اروپا ۱ (AAE-1) حدود ۲۵ هزار کیلومتر طول دارد و کشورهای آسیایی را از مسیر خاورمیانه و شمال آفریقا به اروپا متصل می کند. برمبنای تحلیل تلجئوگرافی، بحرین، کویت و قطر از مسیرهای ارتباطی زمینی بوسیله عربستان سعودی هم بهره می برند؛ کویت با عراق هم اتصال زمینی دارد.
مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان بی بی سرور در مورد این مطلب